Bahreyn: Amerika Birleşik Devletleri'nde Lobicilik ve Nüfuz

Bahreyn’in küçük yüzölçümü, Amerika Birleşik Devletleri açısından taşıdığı önemi olduğundan az gösterir. Dışişleri Bakanlığının ABD’nin Bahreyn ile İlişkileri bilgi notuna göre ada, ABD Donanmasının Beşinci Filosu’na ev sahipliği yapıyor, 2002’den bu yana NATO Dışı Önemli Müttefik statüsünü taşıyor ve 2020’de İbrahim Anlaşmaları’nı imzaladı. Washington’daki lobicilik faaliyeti sınırlı olsa da siyasi gerilim dönemlerinde özellikle görünür hâle geldi.

Askerî rolü büyüklüğünü aşan küçük bir müttefik

NAVCENT’in kamuya açık tanıtımına göre Naval Support Activity Bahrain üssü, ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı ile Beşinci Filo’ya ev sahipliği yapıyor. Üs, adayı Körfez’deki Amerikan deniz operasyonlarının merkezine yerleştiriyor.

Öte yandan Human Rights Watch Dünya Raporu, Şubat 2011’de başlayan protestolardan bu yana hükümete yönelik eleştirilerin sürdüğünü kaydediyor. Bahreyn’in Washington kampanyası, küçük ama stratejik açıdan önemli bir müttefikin güvenlik iş birliği ile insan hakları kaygıları çatıştığında nasıl karşılık verdiğini gösteriyor.

Sınırlı fakat görünür bir FARA sicili

Tipik bir yılda Bahreyn’in bildirimlerinde yalnızca birkaç firma yer alıyor. Bu firmaların çalışmaları halkla ilişkiler, hukuk hizmetleri ve ABD’li yetkililerle temasları kapsıyor. Birincil bildirimler FARA eFile portalında bulunurken OpenSecrets bunları Foreign Lobby Watch altında düzenliyor.

En çok tartışılan kayıtlı kuruluş Qorvis’tir, daha sonra Qorvis MSLGROUP adını aldı. Qorvis, 2011’den başlayarak Bahreyn Enformasyon İşleri Kurumu için çalıştı. Firmanın Suudi Arabistan ile de uzun süreli sözleşmeleri vardı. ProPublica o dönemde personel ayrılıklarını haberleştirdi.

Sanitas International ve Rumberger Kirk de Bahreyn bildirimlerinde yer aldı. Sözleşmeler başlayıp sona erdiği için güncel FARA portalı, sabit bir firma listesinden daha güvenilir bir kaynaktır.

2011’deki baskı ve halkla ilişkiler yanıtı

Şubat ve Mart 2011’de büyük protestolar Manama’daki İnci Meydanı’nı doldurdu. Güvenlik güçleri alanı boşalttı. Suudi Arabistan öncülüğündeki bir Körfez İşbirliği Konseyi gücü, hükümeti desteklemek üzere ülkeye girdi. BBC’nin 2011 tarihli haberi o dönemi yansıtıyor.

Hükümetin görevlendirdiği Bahreyn Bağımsız Soruşturma Komisyonu, 2011 tarihli raporunda ölümleri, işkenceyi ve diğer ihlalleri doğruladı. BICI nihai raporu kamuya açıktır.

Bu dönemde Qorvis, görüş yazılarının yayımlanmasına, gazetecilere konu önerileri sunulmasına ve ABD’deki mesajların şekillendirilmesine yardımcı oldu. Bazı Qorvis çalışanları, firmanın Orta Doğu’daki çalışmalarını protesto ederek istifa etti. Project On Government Oversight daha sonra Bahreyn dahil Körfez ülkelerinin lobiciliğine ilişkin analiz yayımladı.

Maryam Al-Khawaja ve Bahreyn İnsan Hakları Merkezi gibi aktivistler, ABD medyasına ve Kongreye farklı bir tablo sundu. BCHR sitesi bu çalışmaların büyük bölümünü barındırıyor. Resmî halkla ilişkiler mesajları ile aktivistlerin aktardıkları arasındaki fark, ABD’li yasa koyucuların silah satışları ve yardımlara bakışını etkiledi.

İbrahim Anlaşmaları dönemi

Dışişleri Bakanlığının İbrahim Anlaşmaları sayfasına göre Bahreyn ile İsrail, Eylül 2020’de İbrahim Anlaşmaları’nı imzaladı. Normalleşme, yeni ticari ilişkilerin ve savunma bağlarının önünü açtı.

Anlaşmalar insan hakları tartışmasını sona erdirmedi. Americans for Democracy and Human Rights in Bahrain gibi gruplar, mahkûmlara ilişkin vakaları ve basına yönelik kısıtlamaları hâlâ belgeliyor. Yine de bölgesel tablonun daha olumlu hâle gelmesi, bazı ABD’li yasa koyucuların Manama’ya yönelik politikayı çerçeveleme biçimini değiştirdi.

Faaliyetin boyutu ne kadar?

Bahreyn, Washington’da temsil için daha büyük Körfez ülkelerinin ödediğinin küçük bir bölümünü harcıyor. OpenSecrets, Suudi Arabistan, Katar veya BAE’ye kıyasla daha az sayıda faal firma ve daha düşük toplamlar gösteriyor. Yıllara göre kesin karşılaştırmalar, güncel FARA eFile ve OpenSecrets kayıtlarına dayanmalıdır.

Bahreyn’in nüfuz sicili nasıl okunmalı?

Bahreyn, ABD açısından hayati önemdeki bir askerî ilişkiyi, sınırlı bir lobicilik faaliyetiyle ve çözüme kavuşmamış bir insan hakları siciliyle bir arada yürütüyor. 2011’deki baskıya verilen halkla ilişkiler yanıtı, bu çıkarların çatışmasının en açık örneği olmaya devam ediyor. İsrail ile normalleşme Bahreyn’in Washington’daki konumunu değiştirdi ancak siyasi mahkûmlar veya medeni haklar konusundaki kaygıları gidermedi.

Sağlam bir değerlendirme için kayıtlı bildirimler, bağımsız habercilik ve insan hakları belgeleri birlikte ele alınmalıdır. Bu üç kaynaktan hiçbiri tek başına yeterli değildir.